Sai lầm

Học thuộc văn mẫu khiến tôi cứng họng sau đúng hai câu

Tôi từng làm hướng dẫn viên tiếng Anh nhiều năm, thuyết minh trước hàng trăm đoàn khách. Vậy mà khi thi lại IELTS, tôi run trong phòng thi nói. Tệ hơn, tôi cứng họng.

Hai câu tôi không phải của tôi

Chủ đề hôm đó là Technology. Trước ngày thi, tôi học lỏm một câu mở đầu của người khác:

"I'm a geek… and I'm obsessed with technology."

Vấn đề là tôi không hề mê công nghệ. Tôi nói ra hai câu đó rất trôi chảy, rồi im lặng. Không có gì để nói tiếp, vì câu chuyện đó không phải của tôi. Điểm Fluency tụt. Từ vựng thì "quá sức" so với vốn thật, nên giám khảo nghe ra ngay.

Ra khỏi phòng thi tôi tự trách: "Sao mình ngu thế nhỉ. Giá mà hồi đó có ai chỉ cho mình một chút." Đó cũng là lý do tôi dạy theo cách hôm nay.

Vì sao văn mẫu làm bạn kẹt band

  • Bạn mất phản xạ khi đổi câu hỏi. Học thuộc một đoạn thì chỉ dùng được cho đúng một đề.
  • Bạn không có gì để phát triển ý. Câu học thuộc không gắn với ký ức hay cảm xúc nào của bạn.
  • Từ vựng vượt quá vốn thật nên phát âm và ngữ điệu bị lộ.

Tôi làm gì khác sau lần đó

Tôi vẫn đọc bài mẫu. Nhưng chỉ để học cách diễn đạt, rồi đặt vào câu chuyện của chính mình. Ba việc tôi làm và giờ dạy lại học viên:

  1. Trả lời thẳng trước. Hồi thi lại tôi từng đưa lý do trước rồi mới chốt đáp án, kiểu quy nạp. Giám khảo cần nghe câu trả lời ngay.
  2. Thêm cảm xúc và quan điểm của bạn. Thứ tự tôi hay dạy: Answer, Feeling, Opinion, rồi mở rộng bằng 5W1H.
  3. Lập danh sách thích và ghét. Đây là bài tập đầu tiên tôi giao cho mọi học viên mới. Bạn có sẵn 20 chủ đề thật để nói thay vì phải bịa.
Thử ngay: chọn một chủ đề bạn KHÔNG thích (ví dụ Technology) và nói 1 phút, bắt đầu bằng "To be honest, I'm not really into…" rồi kể vì sao. Nói thật thường dài hơn nói mẫu.

Sau khi rút kinh nghiệm, lần thi thứ hai của tôi lên band cao hơn hẳn. Bài học tôi giữ đến giờ: giám khảo không chấm bạn có giống người mẫu hay không. Họ chấm bạn có nói được như một người thật hay không.

Mỗi tuần một thư, cho người đang kẹt band

Một mẹo luyện thi dùng được ngay, một câu chuyện thật từ lớp học hoặc từ những chuyến dẫn khách, và một bài tập nhỏ cho tuần này.

Email của bạn chỉ dùng để gửi bản tin này.